Phong cách sân vườn Nhật Bản ở Việt Nam

Phong cách thiết kế vườn Nhật Bản là một trong 2 phong cách thiết kế sân vườn châu Á có ảnh hưởng sâu sắc tới nghệ thuật sân vườn Việt Nam hiện nay. Đặc biệt trong đó là thủ pháp vườn khô trong nghệ thuật vườn Nhật đã được vận dụng một cách linh hoạt trong nghệ thuật thiết kế sân vườn tạo nên nét đặc sắc trong nghệ thuật vườn khô Việt Nam.(Trịnh Anh Phương,2009).

 

Các vật liệu trong vườn Nhật Bản:

Đá có ý nghĩa quan trọng trong vườn Nhật. Nó như là bộ xương, là nền tảng của khu vườn. Nhiều chất liệu sử dụng trong vườn được thực hiện từ đá như đá giậm bước, móng cầu, tường, thạch đăng lung, thuỷ bồn. Đá được bố trí nằm riêng lẻ hay kết hợp với cây cỏ làm thành phông nền cho khu vườn.

Các nguyên tắc chọn đá trong vườn Nhật : “Giá trị nhất là những tảng đá có hình dạng thanh nhã, kết cấu hấp dẫn, gân đẹp, có vẻ sần sùi già nua và hoàn toàn tự nhiên, nếu có bám rêu và địa y thì càng thêm giá trị”.

Hình 1: Vai trò của đá với vườn khô Nhật Bản

Hình 2: Vai trò của đá với tiểu cảnh hồ Koi Nhật Bản

Bên cạnh đá, sỏi trắng tự nhiên được sử dụng tạo hình sóng biển, đá cuội thế đứng, thế nằm sắp xếp có chủ ý đã làm cho vườn khô nhật: Tĩnh mà động, đơn giản mà không đơn điệu, cô đọng mà vẫn đầy đủ nội dung. Đá cuội, sỏi, đèn đá, lu đá và những sản phẩm được làm ra từ tre, nứa như: Gáo tre, mành trúc được kết hợp lại để tạo nên một phong cách trang trí vườn độc đáo.

Hình 3: Tiểu cảnh kết hợp giữa đá, sỏi cuội và sỏi trắng tự nhiên

Sự cân bằng trong kiến trúc vườn Nhật:

Việc lựa chọn và trồng những cây thích hợp cả về chủng loại và kích cỡ là rất cần thiết. Đối với vườn Nhật thì thiết kế cây trồng có nghĩa bao gồm cả việc định dạng kích thước và hình dáng của từng cây trong khu vườn.Khu vườn càng nhỏ thì yêu cầu càng chặt chẽ.

Ở Việt Nam, muốn làm kiểu vườn Nhật cũng phải tuân thủ theo các nguyên tắc như trên. Đối với đá, có rất nhiều chủng loại để lựa chọn: sỏi cuội to, đá granite, đá thấm thuỷ, đá hộc để trang trí cho khu vườn. Đẹp nhất là sỏi cuội to và đá granite. Ở khu vực nước nên dùng đá thấm thuỷ để tạo điều kiện mọc rêu làm tăng tính tự nhiên cho khu vườn.

Cỏ nhật được trồng làm nền cho khu vườn.Tuy nhiên, cần lưu ý, cỏ nhật chỉ thích hợp với diện tích rộng và không chịu bóng.Khu vực dưới các tán cây, bàn ghế không nên trồng cỏ nhật vì dễ bị chết.Nên trồng thay thế bằng các loại cỏ tre, rau má, chua me đất…Cây bụi cắt xén có thể trồng các loại như mẫu đơn đỏ, hồng vàng hoặc hoa ngâu. Ngoài ra, có thể điểm thêm các loại cây như hoa sưa, tường vi cho khu vườn thêm sinh động.

Làm vườn Nhật không cần diện tích rộng (Nguyễn Thị Thanh Tùng, 2010).Những ngôi nhà với đường nét kiến trúc đơn giản, hài hoà rất phù hợp với phong cách của vườn Nhật. Bản thân gia chủ cũng là người trọng sự giản dị, thanh cao và triết lý thì mới có thể yêu nét đơn sơ của vườn Nhật.

Hình 4: Vườn Nhật được thi công trong nhà với diện tích nhỏ